000113697

Tối 16/10, tại Nhà hát Lớn, Hà Nội, đêm hòa nhạc đầu tiên của Dàn nhạc giao hưởng New York tại VN diễn ra ấn tượng, trong sự chờ đón của khán thính giả. > Dàn nhạc giao hưởng lâu đời nhất nước Mỹ tới VN

Dàn nhạc giao hưởng và âm nhạc cổ điển đỉnh cao là đường lối ngoại giao hòa bình hữu hiệu của nước Mỹ. Năm ngoái, khi quan hệ giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên đang căng thẳng thì dàn nhạc giao hưởng New York Philharmonic đã sang Bình Nhưỡng với sứ mệnh hòa bình, trình diễn nhạc của Gershwin (nhạc sĩ Mỹ) và Arirang (dân ca Triều Tiên). Trong thời kỳ chiến tranh lạnh trước đây, nhiều dàn nhạc của Mỹ đã sang Liên Xô cũ biểu diễn âm nhạc cổ điển, thực hiện sứ mệnh hòa bình rất hữu hiệu.

Năm 1999, sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, lần đầu tiên nước Mỹ đã đưa dàn nhạc giao hưởng Philadelphia sang Việt Nam biểu diễn, thực hiện sứ mệnh hòa bình. Năm nay là dàn nhạc lâu đời nhất của nước Mỹ (thành lập năm 1842) - dàn nhạc giao hưởng lừng danh New York Philharmonic với những tuyệt tác cổ điển bất hủ trong chương trình biểu diễn.

Nghệ sĩ piano Emanuel Ax biểu diễn cùng dàn nhạc. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Khán phòng chật ních đứng trang nghiêm, thưởng thức quốc ca của hai nước, Việt Nam và Mỹ, mở đầu chương trình hòa nhạc. Còn nhớ năm 1975 tại thành phố Matxcơva, nhạc trưởng Ozawa cùng dàn nhạc giao hưởng San Fransisco đã chinh phục khán giả Liên Xô khi trình diễn quốc ca của đất nước Xô Viết như một bản giao hưởng anh hùng.

Tiếp nối chương trình là Beethoven - Bản concerto số 4, giọng Son trưởng, viết cho piano và dàn nhạc - một trong những tuyệt tác lãng mạn của nhà soạn nhạc vĩ đại với sự trình tấu của của nghệ sĩ piano lão luyện Emanuel Ax. Khác với nguyên bản của Beethoven, Ax chơi hợp âm đầu tiên (son trưởng) của bản concerto bằng kỹ thuật rải, điều này đã làm cho thính giả chuyên nghiệp ngạc nhiên. Với kinh nghiệm và sự điêu luyện, nghệ sĩ piano gốc Ba Lan đã thể hiện nghệ thuật đỉnh cao của mình trong phong cách xử lý bản concerto. Người nghe có thể dễ dàng nhận thấy nghệ thuật ăng xăm (sự hòa hợp) đỉnh cao của một dàn nhạc danh tiếng với dàn dây mượt mà, rất dầy và đầy đặn, dàn kèn mềm mại và tinh tế. Tuy nhiên, một “tai nạn” bất ngờ làm khán giả giật mình khi nữ nghệ sĩ kèn oboe (có lẽ bà đã ngoài 60 tuổi) thổi hỏng nốt fa thăng thành nốt fa bình trong đoạn mở đầu bản concerto.

Chương II bản concerto - đối thoại của soloist (piano) và dàn nhạc - hình thức đặc biệt độc đáo, duy nhất trong 5 bản concerto piano và các giao hưởng của Beethoven. Đây là cuộc đối thoại giữa định mệnh (Thượng đế - dàn nhạc) và con người (soloist - piano). Nhạc trưởng Gilbert xử lý tiếng của dàn nhạc (định mệnh) hơi ngắn so với cách xử lý của các nhạc trưởng gạo cội nên hiệu quả kịch tính và quyền uy của định mệnh chưa được thuyết phục.

Chương III của bản concerto đã được soloist (nghệ sĩ độc tấu) và dàn nhạc kết thúc huy hoàng và tươi sáng trong tiếng vỗ tay thán phục của khán phòng.

Sau giờ giải lao, phần hai của chương trình được tiếp nối bằng Bản giao hưởng số 7 (giọng la trưởng) của Beethoven. Công chúng thủ đô đã khá quen thuộc với bản giao hưởng này vì nó được trình diễn nhiều lần với các dàn nhạc của Việt Nam. Với đẳng cấp và sự điêu luyện, dàn nhạc New York Philharmonic cùng nhạc trưởng Alan Gilbert đã cống hiến cho khán thính giả một màn trình diễn thật sự ấn tượng.

Nhạc trưởng Alan Gilbert chỉ huy dàn nhạc trình tấu. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Chương II - Hành khúc tang lễ, để lại ấn tượng sâu sắc với ăng xăm và xử lý nhạc cảm tinh tế của nhạc trưởng và dàn nhạc. Chương IV là chương khó nhất của bản giao hưởng với những giai điệu và tiết tấu lặp đi lặp lại nhiều lần, dễ tạo cảm giác nhàm chán nếu không thực hiện những sắc thái chuẩn mực và tinh tế theo ý đồ tác giả. Nhưng với trình độ kỹ thuật siêu phàm, kinh nghiệm và đẳng cấp của một dàn nhạc 167 tuổi, bản giao hưởng bất hủ của nhà soạn nhạc thiên tài đã được trình tấu rất thành công. Nếu như kỹ thuật và phong cách chỉ huy của nhạc trưởng Gilbert đa dạng, phong phú và hấp dẫn hơn thì hiệu quả và ấn tượng sẽ hoàn hảo hơn nữa.

Bản giao hưởng kết thúc trong tiếng vỗ tay thán phục và ngưỡng mộ của toàn bộ khán phòng. Nhạc trưởng Alan Gilbert đã cảm động bày tỏ: Dàn nhạc New York Philharmonic rất hạnh phúc được biểu diễn ở Việt Nam. Và để đáp lại nguyện vọng nóng bỏng của khán thính giả, nhạc trưởng cùng dàn nhạc đã trình diễn thêm Scherzo của Mendelsson và ouverture (khúc mở đầu) Egmon nổi tiếng của Beethoven.

Đêm ra mắt vô cùng ấn tượng của New York Philharmonic dường như không thể kết thúc được trong tiếng vỗ tay không buông tha của khán phòng. Nhưng bữa tiệc nào rồi cũng phải có hồi kết, khán giả tiếc nuối ra về, hy vọng còn đêm 17/10 nữa để thưởng thức một trong những dàn nhạc giao hưởng hay nhất thế giới.

                                                                                                                                                                                                                 Nguyễn Thiếu Hoa

(Theo vnExpress)