000113692

Fryderyk Chopin (1810-1849) là một trong những nhân vật vĩ đại nhất trong lịch sử văn hóa của quốc gia Ba Lan và của toàn thế giới. Ông là nhà soạn nhạc xuất sắc, là pianist hàng đầu, là gương mặt đại diện cho cả một thời kì Lãng mạn đầy màu sắc và được mệnh danh là nhà thơ của cây đàn piano.

Ông thuộc nhóm những nhà soạn nhạc thích tự chơi đàn và những bản nhạc của ông thường đòi hỏi người chơi đàn phải có một kỹ thuật hoàn hảo với trình độ bậc thầy.

Nằm dưới gia tài đồ sộ các tác phẩm piano mà Chopin để lại, ta có thể thấy dấu ấn nghệ thuật đậm nét trữ tình, sự nhạy cảm tuyệt vời và khả năng dệt nên những bức tranh với những họa tiết âm nhạc dân gian của xứ sở Ba Lan. Fryderyk Chopin là một nghệ sĩ có khả năng "nhận diện" được dòng máu dân tộc đang chảy trong huyết quản của mình. Ông đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thành hình vẻ đẹp của âm nhạc và đất nước Ba Lan trên bản đồ quốc tế.

Năm 2010 chứng kiến sinh nhật lần thứ 200 của Chopin và những dấu ấn thiên tài lỗi lạc ấy. Nhưng điều đặc biệt là, đó cũng là sinh nhật dài nhất mà người ta từng biết. Cho đến tận ngày nay, vấn đề ngày sinh chính thức của Fryderyk Chopin vẫn còn đang gây tranh cãi. Đó có thể là ngày 22/2, hoặc ngày 1/3/1810. Không muốn thất kính với người con ưu tú của đất nước, các tổ chức văn hóa tại Ba Lan đã tổ chức lễ kỉ niệm sinh nhật dài nhất của Chopin từ trước tới giờ - kéo dài 1 tuần lễ.

Bắt đầu từ ngày 22/2 đến ngày 1/3, trên khắp đất nước Ba Lan, mọi người dân đều có thể thường thức âm nhạc của Chopin cả ngày cũng như đêm, không ngừng nghỉ.

Chopin là niềm vinh quang của đất nước Ba Lan và xứ sở băng tuyết ấy hết sức tự hào về ông. Hơn 50 cuộc thi lớn nhỏ (dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt cho cả trẻ em) về tìm hiểu cuộc đời, các tác phẩm và biểu diễn âm nhạc của Chopin đã bắt đầu từ cuối năm 2009. Cuộc thi đồ họa và poster về Chopin cũng đã khởi động từ rất lâu. Các cuộc thi viết luận, sân khấu, nghệ thuật thị giác cũng được tham gia vào lễ kỉ niệm trọng đại này.

Một trong ba nhân tố quan trọng nhất nằm trong các họat động kỉ niệm ngày sinh nhật Chopin là loạt chương trình hòa nhạc mang tên Special Birthday Concerts, được tổ chức bởi Viện Fryderyk Chopin tại Warsaw. Loạt những buổi hòa nhạc này được bắt đầu từ ngày 22/2 và kéo dài hết ngày 1/3.

Để kỉ niệm sinh nhật lần thứ 200 của nhà soạn nhạc, thủ đô Warsaw đã quy tụ được những pianist hàng đầu trên thế giới - "tinh hoa của những tinh hoa" - bao gồm: Daniel Barenboim (nghệ sĩ piano và chỉ huy gốc Argentina), Piotr Anderszewski (pianist người Ba Lan - Hungary), Leif Ove Andsnes (Na-Uy), Rafał Blechacz (tài năng trẻ người Ba Lan - chơi mở màn sự kiện), Đặng Thái Sơn (Việt Nam - giải nhất cuộc thi Chopin quốc tế 1980), Evgeny Kissin (từng được coi là thần đồng piano người Nga), Garrick Ohlsson (người Mỹ, giải nhất cuộc thi piano quốc tế Chopin 1970), Janusz Olejniczak (Ba Lan), Murray Perahia (Mỹ), Ivo Pogorelić (pianist người Croatia - đối thủ nặng kí trong cuộc thi Chopin quốc tế cùng năm với Đặng Thái Sơn - với lối chơi đàn phá cách) và Lý Vân Địch (Trung Quốc - pianist trẻ nhất dành giải thưởng Chopin quốc tế năm 2000 khi anh 18 tuổi).

Ngoài ra hàng chục buổi hòa nhạc Chopin được tổ chức bởi các tổ chức văn hóa Ba Lan đã theo tên gọi của ông đi khắp mọi miền thế giới. Dường như Chopin đang ở khắp mọi nơi. Rất nhiều nước thành lập những ủy ban đặc biệt để kỉ niệm năm 2010 - còn được gọi là năm Chopin. Có cả một danh sách các ủy ban danh dự của nhiều nước trên thế giới. Tại Pháp - đất nước của văn thơ, âm nhạc và nghệ thuật - có cả ủy ban danh dự và ủy ban về nghệ thuật Chopin. Tại Nga, Đức, Trung Quốc, Nhật Bản, Anh, Đan Mạnh, Canada, Thụy Điển... - những đất nước giàu truyền thống âm nhạc dân gian và cổ điển - đều có những ủy ban riêng. Tại quê hương Ba Lan, mỗi tỉnh thành đều có ủy ban kỉ niệm.

Âm nhạc của Chopin được ví như tiếng nói chung cho hàng triệu con người từ các quốc gia khác nhau, những người cần âm nhạc như họ cần bánh mì và muối. Có lẽ ít nhà soạn nhạc nào được yêu mến và ngưỡng mộ nhiều như Chopin trên khắp mọi miền. Những lời cảm ơn, thăm hỏi, yêu thương cùng những bông hoa tươi thắm chưa bao giờ vắng dù hơn 100 năm đã trôi qua tại Nhà thờ Holy Cross, Warsaw, nơi lưu giữ trái tim người con vĩ đại của Ba Lan, hay tại nghĩa trang Père Lachaise, nước Pháp, nơi nhà soạn nhạc thiên tài yên nghỉ.

Augustyn Bloch - nhà soạn nhạc người Ba Lan thuộc thế hệ sau này, đã nói về Chopin như một biểu tượng: một biểu tượng của thành công và nỗi đau, một biểu tượng của hân hoan và đau khổ, và cuối cùng, biểu tượng của sự mất mát quê hương, không bao giờ có thể nhìn lại được - nhưng đồng thời niềm hy vọng cũng không ngừng cháy về một ngày được trở lại Ba Lan.

Bắt  đầu khởi hành đi Ý từ năm 20 tuổi, trong cuộc hành trình lưu lạc qua hầu hết các quốc gia châu  Âu với điểm dừng cuối cùng tại Pháp, Chopin đã là sợi dây gắn kết trái tim mọi con người.

Ảnh: chopin2010.pl

Và những người con ưu tú về âm nhạc và nghệ thuật của các dân tộc khác nhau đều nói về Chopin với lòng ngưỡng mộ.

"Nếu cần một mô tả tinh tế trang hoàng, ông ấy sẽ là những bông hoa rực rỡ nhiều màu sắc. Nếu là về khả năng và kỹ thuật, ông ấy giống như một con chim sẻ đang bay".

Ferdinand Hiller

"Bạn có thể yêu những người con Ba Lan chỉ bởi một thứ mà họ có - Chopin!"

Leo Tolstoy

"Tâm hồn trong âm nhạc của Chopin - giai điệu - là một điều gì đó không thể giả tạo, tính toán hay đồ hình cấu trúc, nó sinh ra từ cuộc sống và cảm xúc của thiên tài - và điều đó mang cho sức mạnh".

Dmitri Shostakovich

"... thật phi thường để có được 2 khả năng của thiên tài cùng hội tụ trong một con người như Chopin: một bậc thầy về giai điệu và một thiên tài của hòa âm".

Nikolai Rimsky-Korsakov

"Chopin là một thiên tài của cây đàn piano, đó là lý do tại sao từng nốt nhạc của ông đều gần gũi với con người".

Anton Rubinstein

* Video: Chương trình TV Project đang chuẩn bị làm một bộ phim tài liệu mang tên "Frederick", giới thiệu đất nước Ba Lan đương đại qua con mắt của Chopin 200 năm sau khi nhà soạn nhạc lần đầu tiên nhìn thấy nó. Ba Lan sẽ là một đất nước hiện đại, tươi tắn, trẻ trung và năng động - theo lời các tác giả của dự án. Bộ phim do George Szkamruk và Peter Slawinski viết kịch bản và đạo diễn.

(Theo www.tuanvietnam.net)